Bulimia, inaczej zwana żarłocznością psychiczną, należy do zaburzeń odżywiania. Charakteryzuje się powracającymi i częstymi epizodami spożywania dużej ilości jedzenia w krótkim czasie, aż do uczucia osłabienia. Bulimicy nękani wyrzutami sumienia pozbywają się nadmiernej ilości pokarmu prowokując wymioty oraz stosując środki moczopędne. Nazwa bulimia pochodzi od słowa „bulimis” i oznacza „byczy głód”. Do końca lat 70. XX wieku bulimia była traktowana jako jeden z objawów anoreksji. Bulimię wyodrębniono jako oddzielną jednostkę chorobową w późniejszym czasie. Żarłoczność psychiczna występuje 4-6 razy częściej niż anoreksja.

Bulimia występuje w dwóch typach:

• Przeczyszczająca – charakterystyczne dla tej odmiany jest wywoływanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających i moczopędnych, stosowanie lewatywy.
• Nieprzeczyszczająca – ten typ cechuje stosowanie drastycznych głodówek, skrajnie niskokalorycznych diet oraz bardzo intensywne ćwiczenia fizyczne.

Bulimia – przyczyny

Żarłoczność psychiczna jest zaburzeniem odżywiania, które odbija się zarówno na zdrowiu fizycznym jak i psychicznym. Przyczynami są niezwykle złożone i należą do nich czynniki psychiczne, biologiczne i społeczno-kulturowe. 

• Psychiczne: problemy z zaakceptowaniem swoich potrzeb jako dorosłe osoby,  traktowanie swojego ciała jako symbol (najczęściej matki).
• Biologiczne: niedoczynność przysadki lub nadnerczy, nadczynność przytarczyc, zaburzenia witaminowe, choroby przewodu pokarmowego, niedokrwistość złośliwa, wzmożone ciśnienie śródczaszkowe, geny.
• Społeczno – kulturowe: płeć (90% chorych to kobiety), młody wiek, obecność w rodzinie zaburzeń odżywiania, niska samoocena, perfekcjonizm, nieprawidłowe relacje z otoczeniem, otyłość.

Objawy bulimii

Objawy żarłoczności psychicznej są mniej wyraźne niż w przypadku anoreksji. To wynika z faktu, że osoby cierpiące na bulimię mogą mieć prawidłową masę ciała, a nawet nadwagę.

Zaawansowanej chorobie najczęściej towarzyszą następujące objawy:

• uczucie zmęczenia,
• zmienny nastrój, niepokój, lęki,
• zaburzenia miesiączkowania,
• bóle i zawroty głowy,
• arytmia i nadmierna kurczliwość serca,
• zaparcia, bóle brzucha,
• nadmierna suchość skóry,
• opuchnięcie twarzy,
• uszkodzenie szkliwa zębów powodowane wymiotami,
• obniżone libido,
• odwodnienia,
• poczucie wstydu, upokorzenia, nienawiść do swojego ciała.

Psychicznym objawem bulimii jest nadmierne zaabsorbowanie tematem jedzenia i dążeniem do utrzymania masy ciała, połączone ze spadkiem samooceny i poczuciem winy przy niepowodzeniach. Bulimii często towarzyszy depresja i lęk.

Bulimia – jak rozpoznać

Rozpoznanie bulimii opiera się na kryteriach opracowanych przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne. 

Ludzie z tego rodzajem zaburzenia:

• Przeżywają powtarzające się epizody żarłoczności. W określonej jednostce czasu spożywają znacznie większą ilość pokarmu niż jest to powszechnie przyjęte. Nie kontrolują spożywania jedzenia, wyglądają jakby byli w amoku.
• Wykazują zachowania mające na celu uniknięcie przyrostu masy ciała (wymioty, środki przeczyszczające, leki moczopędne, nadmierna aktywność fizyczna).
• Zachowania powyższe występują przez okres minimum 3 miesięcy z częstotliwością przynajmniej 2 razy w tygodniu.
• Cechuje bardzo duży krytycyzm względem swojej sylwetki.

Skutki bulimii

W czasie choroby dochodzi do wielu zmian w organizmie. Dłuższe nieleczenie powoduje bardzo negatywne skutki. Należą do nich różnego rodzaju bóle, dolegliwości jelitowe i  organów układu pokarmowego. Dochodzi do uszkodzenia tylnej ściany gardła, uszkodzenia przełyku, przewlekłych stanów zapalnych. Bulimia w sposób pośredni wyniszcza organizm i psychikę chorego. 

Leczenie Bulimii

Leczenie bulimii powinno zmierzać do zmiany widzenia obrazu własnej osoby. Zaburzeniem tym zajmują się psycholodzy, psychiatrzy, psychoterapeuci oraz lekarze interniści. Bulimia nie wymaga hospitalizacji, chyba że są inne przeciwskazania związane z pogorszeniem stanu zdrowia chorego. Leczenie żarłoczności psychicznej wymaga farmakologi jak i psychoterapii. Terapia w nurcie poznawczo – behawioralnym ma pomóc choremu w opanowaniu ataków bulimicznych. Stosowane są treningi kontroli bodźców, umiejętności społecznych, w terapię powinni być również zaangażowane najbliższe osoby, zwłaszcza domownicy. Pozwala to na rozwiązywanie problemów psychologicznych całej rodziny, wzmacnia relacje oraz pomaga wypracowywać kompromisy. Niekiedy potrzebna jest oprócz terapii indywidualnej również terapia grupowa. Zdarza się, że w procesie leczenia powinien uczestniczyć specjalista do spraw żywienia. Ma to związek ze zmianą nawyków żywieniowych oraz niepowielaniem błędów dietetycznych. 

Więcej o zaburzeniach odżywiania pisaliśmy w artykule „Zaburzenia odżywiania – czym są, kiedy się pojawiają, jak leczyć”.