Osobowość jest zestawem funkcji naszej psychiki i zachowań, które są charakterystyczne dla danej osoby. Taki wzór różnych cech psychicznych: myślenia, czucia, zachowania odróżnia danego człowieka od innego, czy od grupy ludzi. 

Od czego zależy osobowość?

Na osobowość każdego człowieka mają wpływ różne czynniki. Z jednej strony są to geny, które dziedziczymy od naszych przodków. Ponadto na kształtowanie osobowości ma wpływ otaczające nas środowisko: rodzina, szkoła, praca, wychowanie z rówieśnikami. Na osobowość mają również wpływ biologiczne uwarunkowania, do których należą: budowa i funkcjonowanie układu nerwowego czy udział czynników hormonalnych. 

Czym są testy osobowości?

Testy osobowości są narzędziem służącym ocenie osobowości człowieka.

Do najważniejszych celi, dla których się je przeprowadza należą:

• ocena osobowości,
• badanie kandydatów do pracy,
• diagnozowanie problemów psychologicznych,
• ocena skuteczności terapii.

Testy osobowości – przegląd

Poniżej krótka charakterystyka najpopularniejszych testów osobowości.

MBTI (16 Personalities)

Test wymyślony przez matkę i córkę: Isabel Briggs Myers i Katherine Cook Briggs. Opiera się on na psychologii typów osobowości według C.G. Junga. 

Według teorii osobowości przedstawionej na podstawie tego testu każda osoba jest:

– ekstrawertykiem lub introwertykiem,

– poznaje świat intuicyjnie lub zmysłowo,

– podejmując decyzje kieruje się uczuciami, albo myśleniem,

– do realizacji celów używa percepcji, albo osądu.

Wyniki testu MBTI przedstawiają typ osobowości, który zawiera sposób postrzegania świata i podejmowania decyzji. Można uzyskać 16 różnych kombinacji typów osobowości opartych na czterech przeciwieństwach.

Żaden uzyskany wynik testu wskazujący na rodzaj osobowości nie jest lepszy, czy gorszy od innych. Każdy posiada mocne i słabe strony. Wiedza uzyskana na podstawie wyników testu pozwala poznać lepiej swoją osobowość, jej charakterystykę oraz wskazuje jak wykorzystać drzemiący potencjał tkwiący w danej osobie. 

Wielka Piątka

Test autorstwa Costy i McRae ujmuje wszystkie cechy osobowości w pięć głównych kategorii. Model obejmuje czynniki osobowości takie jak: neurotyczność, ekstrawersję, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność. 

• Neurotyczność pozwala na odróżnienie osób stabilnych emocjonalnie od osób emocjonalnie niezrównoważonych. 
• Ekstrawertyczność to miara zaangażowania w kontakty między ludzkie. 
• Otwartość głównie na nowe doświadczenia. 
• Ugodowość dotyczy nastawienia względem innych ludzi. 
• Zorganizowanie danej osoby oraz wytrwałość w dążeniu do celu to cecha charakterystyczna dla sumienności. 

Istnieją różne testy psychometryczne oparte na modelu Wielkiej Piątki jak NEO-PI-R, NEO-FFI, PERSO.IN. 

DISC

Model DISC zakłada istnienie 4 głównych stylów zachowań ludzi, które można zmierzyć i zbadać. Są to postawy ekstrawertyczne (otwarte na ludzi), introwertyczne (powściągliwe) oraz zorientowane na ludzi lub zadania. W ich zakresach mieszczą się cztery główne osobowości: dominująca, inspirująca, stabilny i rozważny. 

Poszczególnym typom osobowości przypisane są kolory:

• Czerwony – typ dominujący. Główne cechy to: pewność siebie, wielozadaniowość, niecierpliwość, nastawienie na konfrontacje. Motywuje go niezależność i nowe wyzwania. 
• Żółty – typ inspirujący, nastawiony na ludzi, jest emocjonalny, kreatywny oraz mało zorganizowany. Obawia się odrzucenia przez innych. Bardzo lubi uznanie, prestiż oraz aprobatę społeczną. 
• Zielony – typ stabilny. Cechuje go lojalność, wrażliwość, bystrość, ufność. Ceni poczucie bezpieczeństwa. 
• Niebieski – typ rozważny. Lubi komunikację opierającą się na faktach. Jest realistą, perfekcjonistą, bywa wrażliwy. Obawia się krytyki i braku docenienia.

Zdecydowana większość społeczeństwa łączy w sobie przynajmniej trzy kolory. Model DISC opisuje główne tendencje zachowania danej osoby oraz postawę wobec innych ludzi i otoczenia. 

Testy osobowości – jak wykonać?

W zasadzie nie ma potrzeby przygotowywać się do wykonania testów osobowości. Ważne jest, by przeczytać instrukcję przed rozpoczęciem udzielania odpowiedzi oraz aby być szczerym w trakcie wypełniania arkusza. Nie należy szukać idealnych odpowiedzi, tylko skoncentrować się na udzielaniu takich, jakie wydają nam się najwłaściwsze. 

Jeżeli nie wiemy jaki test wypełnić, bądź mamy problem z interpretacją wyników można umówić się na konsultację psychologiczną. W trakcie wizyty specjalista wskaże nam właściwy test oraz pomoże zrozumieć wyniki. Dodatkową wartością takiego spotkania jest możliwość pogłębienia diagnozy, która będzie oparta również na wywiadzie z terapeutą. Specjalista uwzględni nie tylko dane z kwestionariusza, ale spojrzy znacznie szerzej i bardziej kompleksowo na osobowość. Uwzględni m.in. nasz sposób odpowiedzi, mowę ciała. 

Podsumowując zatem należy podkreślić, że dla pełnego i właściwego uzyskania odpowiedzi na temat osobowości lepiej udać się do poradni zdrowia psychicznego, gdzie uzyskamy pewne dane w tym obszarze.