Psycholog to osoba, która zajmuje się stawianiem diagnozy psychologicznej. Diagnoza powstaje na podstawie dokładnego wywiadu z pacjentem oraz specjalistycznych testów psychologicznych. Diagnoza psychologiczna może dotyczyć bardzo szerokiego spektrum ludzkiego życia: od diagnostyki zaburzeń, opiniowania o posiadaniu kompetencji do wykonywania danego zawodu, po sprawdzanie określonych predyspozycji, zdolności.

Kto to jest psycholog?

Psychologiem można nazwać osobę, która ukończyła studia na kierunku Psychologia i uzyskała tytuł magistra psychologii. Psycholog wykonuje zawód zaufania publicznego. Jego praca wymaga oprócz profesjonalnego przygotowania także dyskrecji, taktu i kultury osobistej. Psycholog posiada obszerną wiedzę z zakresu zachowań i procesów psychologicznych, sposobu funkcjonowania ludzkiej pamięci, procesów myślowych, sposobów radzenia sobie ze stresem. Psycholodzy mają różne obszary specjalizacji.

Poniżej przedstawiamy rodzaje psychologów oraz funkcje, jakie pełni każdy z nich:

• Kliniczni – oceniają i leczą zaburzenia psychiczne i emocjonalne. Specjalizują się w różnych patologiach: depresji, zaburzeniach w odżywianiu, leku, zaburzeniach osobowości.
• Edukacyjni – koncentrują się na procesach związanych z uczeniem i osobach, które uczestniczą w tym procesie.
• Rozwoju – pracują zarówno z dziećmi i młodzieżą, jak i osobami starszymi np. w domach opieki.
• Społeczni – studiują i pracują nad ludzkim zachowaniem i czynnikami psychologicznymi, które wpływają na społeczeństwo.
• Organizacyjni i pracy – obszarem ich pracy psychologicznej jest środowisko pracy i organizacji. Pracują w działach personalnych, przy procesie rekrutacji.
• Psycholodzy kryminalistyczni – pracują w sądach oraz przy wszelkich aspektach związanych z ustalaniem faktu przestępstwa.
• Psycholodzy sportu – współpracują ze sportowcami, trenerami w celu zmaksymalizowania potencjału sportowca czy zespołu.
• Pozostali: psycholodzy ruchu, bezpieczeństwa ruchu, marketingu, żywienia, zwierząt.

Kiedy potrzebna jest porada psychologa?

Psycholog pomaga rozwiązywać problemy na każdym etapie życia człowieka. Poniżej krótkie wyszczególnienie sytuacji, problemów, które podpowiadają, kiedy należy umówić się do psychologa gdy:

• odczuwasz problemy w życiu codziennym, z którymi nie potrafisz sobie poradzić,
• nie radzisz sobie z emocjami, stresem,
• potrzebujesz zmiany w życiu,
• masz problemy z uzależnieniami,
• potrzebujemy zaświadczenia lub orzeczenia psychologicznego,
• masz zaburzenia snu,
• jesteś w trudnej, kryzysowej sytuacji jak np. śmierć bliskiej osoby, choroby, rozwód,
• masz problemy zdrowotne, trudne do zdiagnozowania,
• trenujesz sport i potrzebujesz wsparcia, by osiągać lepsze rezultaty,
• masz problem z wyborem dalszego kształcenia, rozwoju,
• potrzebujesz uzyskań zezwolenie na broń,
• gdy chcesz poznać i zrozumieć problemy rozwoju seksualnego.

Czym nie zajmuje się psycholog?

• Jeśli nie ma dodatkowych szkoleń, nie powinien przeprowadzać psychoterapii.
• Nie może wypisywać recept.
• Nie rozwiązuje problemów za pacjenta (psycholog stawia diagnozę i pomaga w wyborze autonomicznych decyzji). 

Pierwsza wizyta u psychologa

Bez względu na to czy pierwsza wizyta u psychologa odbywa się stacjonarnie, czy online warto się do niej przygotować.
Ponadto dobrze jest mieć świadomość co do kilku kwestii:

• Warto zastanowić się, czego oczekujemy od wizyty u psychologa oraz jaki jest nasz główny problem, który chcemy z psychologiem omówić.
• Warto zastanowić się, czy potrzebujemy pomocy psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry. Należy zatem przejrzeć czym zajmują się poszczególni specjaliści. Rozróżnienie między nimi znajdziecie w naszym artykule Psycholog, psychiatra czy psychoterapeuta?
• Warto pamiętać, że rozmowa nie ograniczy się do jednej wizyty. Będzie ich zapewne kilka lub kilkanaście.
• Na pierwszym spotkaniu pacjent i psycholog ustalą zasady współpracy, częstotliwość spotkań itp.
• Na pierwszym spotkaniu psycholog raczej nie będzie wiele mówił, głównie będzie zadawał pytania.
• Tylko szczerość i zaufanie stwarzają przesłanki do skutecznej terapii.
• Dla psychologa nie ma błahych problemów.
• Wizyty wymagają czasu, pracy i cierpliwości.
• Dla psychologa emocje i uczucia pacjenta są najważniejsze.
• Wszystkie poruszane tematy są objęte tajemnicą, która obowiązuje psychologa.

Pierwsza wizyta u psychologa dotyczy konsultacji, na podstawie której stawiana jest diagnoza. Następnie na jej podstawie wybierana jest odpowiednia metoda pomocy. Osoba, która zgłasza się na pierwszą wizytę, zazwyczaj przeżywa wiele negatywnych emocji, ma poczucie zagrożenia czy odczuwa brak stabilizacji w życiu. Doświadczony i kompetentny psycholog ma świadomość tych problemów, dlatego podczas pierwszej wizyty skupia się na zmniejszeniu przeżywania przez pacjenta tych negatywnych stanów emocjonalnych. Psycholog stwarza warunki, które zapewniają poczucie bezpieczeństwa, prywatności i atmosfery życzliwości. Pierwszym celem rozmowy z psychologiem jest możliwość odreagowania emocji, zdiagnozowania ich oraz nazwania. Ta identyfikacja jest podstawą do dalszej pracy, która koncentruje się na znalezieniu właściwych sposobów rozwiązania problemów.

Opór przed wizytą u psychologa

Opór przed pierwszą wizytą wynika głównie z:

• Doświadczania silnego lęku przed oceną, wstydem.
• Błędnych przekonań wykreowanych w myślach pacjenta (np. że jest on dziwny, że jest beznadziejnym przypadkiem, wariatem itp.) Prowadzi to do kolejnych błędnych przekonań, że na pewno sobie nie poradzi. Towarzyszą również obawy, że jeżeli ktoś się dowie, że chodzi do psychologa, to będzie źle o nim myślał.

Trzeba jasno powiedzieć, że umówienie się na konsultację do psychologa jest wyrazem odwagi oraz dbania o siebie i swoje zdrowie. Rolą psychologa jest stworzenie atmosfery bezpieczeństwa i wyeliminowanie obaw, które mieliśmy, zanim zdecydowaliśmy się na wizytę. 

Pierwsza wizyta u psychologa zazwyczaj jest wielką niewiadomą, a trudne emocje jej towarzyszące są całkowicie naturalne. Warto jednak pamiętać, że może ona nam pomóc odmienić nasze życie na lepsze. Korzystanie z profesjonalnej pomocy stwarza nam szansę na przezwyciężenie poczucia bezradności, pozwala uzyskać kontrolę nad swoim życiem. Psycholog pomoże odkryć zasoby tkwiące w pacjencie oraz przygotuje go na samodzielne radzenie sobie z problemami w przyszłości.