Depresja uznawana jest za jeden z poważniejszych problemów społecznych. Według WHO jest to obecnie czwarty najpoważniejszy problem współczesnego człowieka. Obecnie dotyka ponad 350 mln osób, niezależnie od wieku, płci, wykształcenia czy też pozycji społecznej. Według prognoz do 2030 roku depresja stanie się najpowszechniejszą chorobą na świecie. Jakie są objawy, przyczyny oraz jak przebiega leczenie depresji, odpowiadamy w niniejszym artykule. 

Co to jest depresja?

Depresja jest zarówno chorobą ducha, jak i ciała. Jej występowanie i brak właściwego leczenia wpływa na zwiększenie ryzyka wystąpienia chorób somatycznych. Z drugiej strony choroby somatyczne, zwłaszcza gdy są przewlekłe zwiększają ryzyko wystąpienia depresji. Depresja to zespół zaburzeń nastroju i aktywności trwającej przez długi czas, którego obciążający charakter prowadzi do upośledzenia funkcjonowania chorego w życiu codziennym. Gdy trwa kilka miesięcy przyczynia się do wyniszczania organizmu i drastycznie wpływa na  spadek chęci do aktywnego uczestnictwa w życiu codziennym. 

Depresja – objawy

Objawy charakterystyczne dla depresji można podzielić na podstawowe i dodatkowe.

Do objawów podstawowych zaliczamy:

• obniżony nastrój,
• utratę zainteresowań i zdolności do radowania się,
• obniżenie energii, które prowadzi do większego zmęczenia i zmniejszenia aktywności.

Do objawów dodatkowych zaliczamy:

• osłabienie koncentracji i uwagi,
• niską samoocenę i małą wiarę w siebie,
• poczucie winy i małej wartości,
• pesymistyczne, czarne widzenie przyszłości,
• myśli i czyny samobójcze,
• zaburzenie snu,
• zmniejszenie apetytu.

Depresja – przyczyny

Przyczyny wystąpienia depresji leżą w czynnikach genetycznych i psychologicznych.

Czynniki genetyczne w zależności od występowania wielu różnych wariantów genów mogą zmniejszać bądź zwiększać ryzyko wystąpienia depresji. W niektórych przypadkach skłonność do depresji może być dziedziczna.

Do czynników psychologicznych przyczyniających się do depresji należą m.in.:

• błędy wychowawcze,
• kłótnie, konflikty w domu,
• negatywny sposób myślenia,
• przyjmowanie winy za nieszczęśliwe sytuacje,
• zniekształcenie depresyjne pamięci, wspomnień,
• odkładnie problemów, niepodejmowanie prób rozwiązania ich,
• przekonanie, że nic dobrego mnie nie spotka.

Kto może zachorować na depresję?

Na depresję może zachorować każdy. Ta choroba nie wybiera wieku ani płci. Choć szacunkowo częściej zapadają na nią kobiety niż mężczyźni.  Niemniej jednak dotknąć osób dojrzałych, w podeszłym wieku, o czym pisaliśmy w artykule „Depresja u osób starszych”. Rozpoznawana jest również u nastolatków, jak i u dzieci.

Leczenie depresji

Każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia i określenia sposobów leczenia. Metody pomocy pacjentowi, który ma depresję, koncentrują się na psychoterapii, bądź/i na farmakologii. Ta druga metoda wiąże się z przyjmowaniem leków przepisanych przez lekarza psychiatrę. Należy mieć świadomość, że często przyjmowane leki, są z grupy antydepresantów i mają obciążające działanie na organizm i sferę psychiczną. Psychoterapia jest bardzo skuteczną metodą leczenia depresji i od niej powinien rozpocząć pacjent, który chce pokonać tę chorobę. Psychoterapia jest szczególnie pomocna przy depresji, mającej podłoże w czynnikach psychologicznych. Sesje terapeutyczne dostępne stacjonarnie i online umożliwiają przepracowanie trudnych emocji czy też zrozumienie własnego bólu i gniewu. Psychoterapeuta specjalizujący się w leczeniu depresji, ułatwi choremu odzyskanie równowagi życiowej, pomoże wypracować poczucie stabilności i przyczyni się do powrotu pacjenta do ponownego funkcjonowania w życiu społecznym.

W jaki sposób zapobiegać depresji?

W zapobieganiu depresji ważne jest pamiętanie o zasadach higieny psychicznej. Jest to szereg czynności, które poprawiają funkcjonowanie sfery psychicznej. Higiena psychiczna to z jednej strony profilaktyka, chroniąca nas przed obniżeniem nastroju, nadmiernym stresem, a z drugiej strony dotyczy sprawnego radzenia sobie z występującymi trudnościami w naszym życiu. Istnieje wiele metod, które pozwalają zmniejszyć ryzyko wystąpienia depresji.

Do najważniejszych metod ograniczających wystąpienie depresji zaliczamy:

Utrzymywanie równowagi pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym.

Musimy zadbać o właściwe proporcje pomiędzy tymi obszarami. Brak równowagi prowadzi do nadmiernego stresu, wyczerpania emocjonalnego i pracoholizmu. Zaburzenie tzw. work-life balance, trzykrotnie podnosi ryzyko wystąpienia stanów depresyjnych.

Dbanie o zdrowy sen.

Badania dowodzą, że osoby cierpiące na bezsenność oraz te, które nie znajdują czasu na odpoczynek, kilkakrotnie częściej cierpią na depresję. Dorosła osoba powinna spać nieprzerwanym snem co najmniej przez 8 godzin dziennie.

Zdrowe odżywianie.

Należy zadbać o zrównoważoną dietę, bogatą w warzywa i owoce, unikajmy nadmiaru soli i cukru. Właściwa dieta wpływa na ogólne samopoczucie i sprawia, że czujemy się zdrowsi i mamy więcej energii.

Aktywność ruchową.

Uprawianie sportu, codzienny spacer, jazda na rowerze czy pływanie pozwalają minimalizować negatywny wpływ stresu. Nadmierny poziom stresu, odczuwalny codziennie skutkuje zachorowaniem na depresję. Podczas wysiłku fizycznego w organizmie uwalniają się endorfiny, czyli tzw. hormony szczęścia. Ich brak sprzyja złemu samopoczuciu, zaburzeniom nastroju i apatii.

Rozwiązywanie problemów na bieżąco.

Dotyczy to każdej sfery, w której aktywnie uczestniczymy, zarówno w pracy jak i w domu. Nie podejmowanie prób zmierzających do rozwiązywania problemów wyczerpuje nasz organizm, zwiększa frustrację i niezadowolenie. Istnieje wiele technik pomagających skutecznie rozwiązywać nasze problemy, takich jak: metoda prób i błędów, analiza celów i środków, działania wstecz czy też burza mózgów. Każda osoba, która nie potrafi sobie radzić z rozwiązywaniem problemów na bieżąco, powinna indywidualnie wybrać metodę, która jej najbardziej odpowiada.

Realność naszych oczekiwań.

Depresja bardzo często dotyka osób, które mają ciągłe nierealne oczekiwania. Nierzadko pomimo osiągnięcia sukcesu, w dalszym ciągu takie osoby pracują bardzo ciężko i mają zbyt ambitne podejście do rzeczywistości. Efektem tego jest za duże obciążenie psychiki swoimi oczekiwaniami. W sytuacjach niezadowolenia powstaje poczucie niespełnienia i porażki. Należy skupić się na tym, co jest dobre, a nie co złe. Ponadto trzeba wyrabiać w sobie nawyk odpuszczania oraz praktykowania uważności, czyli skupienia na drodze, a nie na celu.

Zachowanie dobrych relacji z najbliższymi.

Samotność sprzyja stanom depresyjnym. Na co dzień brak wsparcia bliskich nam osób wzmaga poczucie bezużyteczności. Otaczajmy się więc osobami pozytywnymi, dobrze nam życzącymi.

Podsumowanie

Depresja, podobnie jak inne choroby, wymaga szybkiej interwencji. Wcześnie rozpoznana, daje spore szanse na ograniczenie negatywnych skutków jej działania. Pojawienie się choćby najmniejszych sygnałów, wskazujących na problemy z emocjami czy nastrojem, należy potraktować poważnie. W leczeniu depresji najistotniejszą rolę odgrywa drugi człowiek, często terapeuta, który poprzez posiadaną wiedzę i doświadczenie, jest w stanie właściwie pomóc w leczeniu depresji. Równie istotną rolę w leczeniu depresji mają osoby bliskie chorego. Powinny one stanowić oparcie dla cierpiącego oraz uzbroić się w cierpliwość w trakcie terapii i całego procesu leczenia. 

Pomoc w walce z depresją ma na celu zwalczanie jej objawów, doprowadzenie do odzyskania spokoju, jaki był odczuwany przed jej wystąpieniem oraz zapobieganie jej nawrotom. Stosowanie się do powyższych wskazówek, pomoże nam uniknąć depresji lub ograniczyć jej skutki. Pomoże również w prowadzeniu skutecznej terapii, walki z depresją, jeśli jednak ta choroba nas dotknie.