Schizofrenia to choroba psychiczna o charakterze przewlekłym, zaliczana do grupy psychoz. Najczęściej pojawia się u młodych ludzi i w zależności od pacjenta może przybrać różny przebieg. Schizofrenię rozpoznaje się podczas wywiadu oraz obserwacji zachowania pacjenta. Leczona schizofrenia nie daje objawów i pozwala na normalne funkcjonowanie. Dowiedz się więcej, jakie są objawy i przyczyny schizofrenii oraz jak leczyć schizofrenię.
Co to jest schizofrenia?
Schizofrenia to choroba psychiczna, która powoduje zaburzenia postrzegania rzeczywistości. Należy do grupy psychoz, czyli zaburzeń psychicznych, w których chory traci poczucie realności, jednakowo w odniesieniu do własnej osoby, jak i otaczającego go świata. Schizofrenia powoduje zaburzenia myślenia i percepcji. W stanach zaawansowanych może powodować omamy i urojenia. Nieleczona choroba może w znaczny sposób wpłynąć na funkcjonowanie człowieka oraz radzenie sobie z sytuacjami społecznymi, czy problemami. Schizofrenia występuje najczęściej między 18 a 35 rokiem życia. Pacjenci dotknięci tym schorzeniem często nie potrafią pokazać swoich emocji i prawidłowo ich nazwać, co w znacznym stopniu wpływa na odbiór tych osób w społeczeństwie. Osoby dotknięte schizofrenią bardzo często cechują się wysokim poziomem inteligencji lub tzw. pamięcią absolutną.
Schizofrenia – przyczyny
Dokładne przyczyny pojawiania się schizofrenii nie są znane. Naukowcy wskazują jednak pewne czynniki, które mogą powodować występowanie tego zaburzenia. Są to stres i przebyte trudne doświadczenia, czyli czynniki psychologiczne, społeczne, środowiskowe, ale również hormonalne i okołoporodowe. Schizofrenia jest chorobą wieloczynnikową.
Schizofrenia – objawy
Objawy schizofrenii u każdego pacjenta mogą się różnić, ze względu na złożoność tej choroby i jej rodzaje.
Dzieli się je natomiast na dwie grupy: objawy pozytywne i negatywne.
Objawy pozytywne:
- urojenia, czyli wyimaginowane, nieprawdziwe sytuacje, przekonania, w które chory wierzy i postrzega jako prawdziwe
- halucynacje (omamy) – pochodzące z narządów zmysłów doznania, które nie mają potwierdzenia w rzeczywistym świecie
Objawy negatywne:
- zaniechanie kontaktów społecznych
- ograniczenie lub całkowite wygaśnięcie relacji z bliskimi osobami
- niechęć do chodzenia do pracy oraz wszelkich innych aktywności
- zaprzestanie dbania o siebie
- ograniczenie ruchowe
- niemożność odczuwania przyjemności
- zaburzenia nastroju
- zaburzenia równowagi ciała
- problemy z logicznym myśleniem
- problem z koncentracją
- nierozumienie zachowań innych osób
Schizofrenia – rodzaje
Schizofrenia jest chorobą zróżnicowaną. Wyróżnia się kilka typów schizofrenii.
- Paranoidalna
Najczęściej występująca schizofrenia u pacjentów, u których występują najbardziej charakteryzujące tę chorobę objawy, tj. omamy i urojenia.
- Katatoniczna
Charakteryzuje się występowaniem takich objawów jak osłupienie oraz pobudzenie. Pacjenci unikają kontaktów społecznych, są milczący, zastygają w bezruchu, podczas gdy za jakiś czas stają się pobudzeni i wykonują np. szybkie nieskoordynowane ruchy ciałem.
- Rezydualna
Najczęstszymi objawami tego rodzaju schizofrenii jest nierozwinięta komunikacja niewerbalna, do której zalicza się np. kontakt wzrokowy czy mimikę twarzy, ale również nie dbałość o wygląd i higienę czy apatię. W tego rodzaju schizofrenii dominują objawy negatywne.
- Prosta
Polega na stopniowym usuwaniu się z życia społecznego i częstszym przebywaniu w samotności. Chorzy unikają swoich najbliższych: rodziny, przyjaciół, stają się nieufni. Chorobie towarzyszy apatia, niechęć, lęk, zaniechanie, agresja. Ten rodzaj schizofrenii jest bardzo zbliżony objawami do depresji, trudniej więc o jej prawidłową diagnozę.
- Zdezorganizowana
Ten rodzaj schizofrenii wyróżnia się różnorodnością zachowań, często nieadekwatną do sytuacji, są to np. bardzo silne reakcje lub wręcz ich całkowity brak.
Jak leczyć schizofrenię?
Jeśli zauważymy występowanie, choć kilku objawów z listy powyżej, natychmiast powinniśmy udać się do specjalisty, aby zdiagnozować chorobę. Większym stopniem ryzyka są obciążone osoby, które mają w najbliższej rodzinie osobę cierpiącą na tę chorobę. Schizofrenię leczy lekarz psychiatra. Złożoność tej choroby i jej objawów powoduje, że często jedna wizyta nie wystarcza do zdiagnozowania schizofrenii. Lekarz musi wykluczyć inne potencjalne choroby. Często jest potrzeba kilku spotkań ze specjalistą, na których przeprowadza on obserwację pacjenta i stawia diagnozę.
Leczenie obejmuje farmakologię, psychoterapię oraz podczas zaostrzenia objawów leczenie szpitalne.
Leczenie farmakologiczne schizofrenii
Podstawą leczenia są środki przeciwpsychotyczne, które eliminują objawy psychotyczne. W leczeniu farmakologicznym schizofrenii wykorzystuje się także leki uspokajające i przeciwdepresyjne.
Psychoterapia
Specjaliści są zdania, że najlepsze efekty w leczeniu schizofrenii przynosi połączenie farmakologii z terapią. Wybór odpowiedniej terapii zależy od rodzaju schizofrenii oraz objawów, jakie jej towarzyszą. Terapia może być indywidualna, ale także grupowa, czy rodzinna. Podczas spotkań terapeuta pomaga choremu radzić sobie ze stresem, pobudza poczucie bezpieczeństwa i zaufania. Psychoterapia wpływa na powrót chorego do społeczeństwa i obniżenie objawów negatywnych choroby.