Nerwica, czyli zaburzenia nerwicowe, to jedna z dolegliwości, która coraz częściej pojawia się w społeczeństwie. Może być związana ze stresem, traumatycznymi przeżyciami z dzieciństwa, częstymi zmianami czy relacjami w rodzinie. Może być często bagatelizowana, jednak stanowi poważny problem i ma wpływ na codzienne funkcjonowanie. Często objawy towarzyszące nerwicy nie są oczywiste, ponieważ nie cierpi tutaj wyłącznie psychika, ale także ciało. Warto wiedzieć czym może się objawiać oraz jakie są jej rodzaje, aby móc zwrócić się do odpowiedniego specjalisty. Czym w takim razie jest nerwica? Jakie są jej przyczyny oraz jak ją leczyć?  

Co to jest nerwica?

Nerwica to zaburzenia lękowe. Jest to stan, w którym człowiek odczuwa silny lęk. Objawowi temu towarzyszą objawy fizycznego bólu ciała. Nerwica ma tendencję do nawracania, a nieleczona może poważnie wpływać na codzienne funkcjonowanie. Zaburzenia nerwicowe najczęściej pojawiają się u osób w wieku od 25 do 45 lat, częściej dotyczą kobiet, a procent osób, które na nią cierpią, jest z roku na rok wyższy.

Przyczyny nerwicy

Na pojawienie się nerwicy mają wpływ między innymi: 

• Czynniki społeczne, takie jak relacje w rodzinie lub w pracy — zdarza się, że nadmiar obowiązków czy wykonywana praca, wpływają na pojawienie się nerwicy. 
• Przeżycia traumatyczne takie, jak długotrwały stres czy urazy psychiczne — często przeżycia traumatyczne z dzieciństwa wpływają na pojawienie się nerwicy. 
• Perfekcjonizm — konieczność wykonywania zadań, na jak najwyższym poziomie, z tym że poprzeczka stale rośnie, a perfekcjonizm dotyczy niemalże każdej wykonywanej czynności.
• Potrzeba kontroli — silna potrzeba, która wpływa na pojawienie się nerwicy. Trudności w „odpuszczeniu” i pozwoleniu sprawom toczyć się swoim torem, swobodnie.
• Kompleksy — zadręczanie się, niska samoocena, brak wiary w siebie i swoje umiejętności, mogą prowadzić do zaburzeń lękowych.
• Nadmiar obowiązków oraz presja, która temu towarzyszy. Duża ilość spraw, często błahych, których, według własne oceny, nie można zaniedbać czy odłożyć na później, przy stale brakującym czasie.
• Duża ilość zmian w życiu — która przerasta siły człowieka, może prowadzić do zaburzeń nerwicowych.

Objawy nerwicy

Podstawowym objawem nerwicy jest lęk, który możne objawiać się na kilka sposobów. Może on być przewlekły lub napadowy. Poza lękiem pacjenci dotknięci tą chorobą odczuwają jeszcze innego rodzaju dolegliwości, utrudniające funkcjonowanie. Dzieli się je na objawy psychiczne i somatyczne.

Objawy psychiczne nerwicy

• uczucie napięcia
• zaburzenia snu
• zaburzenia koncentracji
• zmęczenie
• nadpobudliwość
• uczucie napięcia
• lęk
• zaburzenia równowagi
• kołatanie serca

Objawy somatyczne nerwicy

• mdłości
• pocenie się
• bóle brzucha
• bóle głowy
• problemy z jelitami
• problemy ze snem

Jak wyleczyć nerwicę?

Najbardziej skuteczną metodą leczenia nerwicy jest psychoterapia, która ma na celu naprowadzenie pacjenta na zrozumienie objawów oraz ich wyeliminowanie. W trakcie leczenia zdarza się, że niezbędne jest wprowadzenie farmakoterapii, wszystko zależy od stanu pacjenta i diagnozy. Ważne również, aby poza procesem leczenia, dodatkowo dbać o siebie. Zdrowa dieta i aktywność fizyczna sprzyjają w leczeniu tego rodzaju dolegliwości. Terapia farmakologiczna, która poprawia samopoczucie chorego, trwa od kilku do kilkunastu miesięcy. Pełna terapia z psychoterapeutą, która pomoże zrozumieć i wyeliminować objawy nerwicy może potrwać kilka lat.

Rodzaje nerwic

Istnieje kilka rodzajów nerwic, zdarza się, że nie jesteśmy świadomi, że lęk, który odczuwamy, to właśnie jedna z odmian nerwicy.

Fobie

Czyli lęki przed konkretnymi rzeczami, sytuacjami, zjawiskami. Fobii mogą towarzyszyć ataki paniki oraz przesadne reakcje. Osoby cierpiące na fobię starają się unikać miejsc czy przedmiotów, które powodują u nich ataki, co w znacznym stopniu utrudnia funkcjonowanie w życiu codziennym. Na wystąpienie różnego rodzaju fobii mogą wpływać np. traumy z dzieciństwa czy odziedziczone geny.  Więcej o różnego rodzajach fobii dowiesz się z artykułu „Fobie – rodzaje, jak sobie z nimi radzić”.

Zespół lęku uogólnionego

Przyczyną najczęściej jest obawa o sprawy i problemy życia codziennego, które są lub mogą się zdarzyć. Nerwicy lękowej towarzyszą różnego rodzaju objawy, takie jak: pocenie się, drżenie rąk, zawroty głowy, problemy z zasypianiem, ściskanie gardła czy trudności z oddychaniem. 

Lęk paniczny

Jest to bardzo silny i narastający lęk, który objawia się najczęściej w formie napadów, trwających około pół godziny. Podczas napadów choremu wydaje się, że umrze, udusi się, zemdleje, ma on objawy ciężkiej choroby. Lęk paniczny utrudnia normalne funkcjonowanie, ponieważ stan ten jest spontaniczny i nie można go przewidzieć. 

Nerwica natręctw

Najczęstszą przyczyną występowania jest silny stres lub problemy, z którymi osoba cierpiąca na nerwicę natręctw nie jest sobie w stanie sam poradzić. Objawami nerwicy natręctw są myśli i czyny natrętne wykonywane bez kontroli, mimo woli człowieka. Tego typu czynności są bardzo trudne do opanowania, a towarzyszy im lęk spowodowany obawami, zagrożeniem czy popełnionymi czynami. Na temat nerwicy natręctw pisaliśmy w artykule „Nerwica natręctw – objawy, przyczyny i leczenie”.

Stres pourazowy

Przyczyną stresu pourazowego jest zdarzenie, które spowodowało rozległy uraz u chorego np. wypadek samochodowy, czy innego rodzaju poważna sytuacja zagrażająca zdrowiu. Objawami stresu pourazowego są m.in. zawroty i bóle głowy. Tego typu nerwicę można stwierdzić dopiero po wykluczeniu fizycznej przyczyny dolegliwości.

Neurastenia

Tego rodzaju nerwica pojawia się po zwykle po długotrwałym stresie oraz wykonywanej ponad swojej siły pracy. Objawy pojawiają się najczęściej w godzinach porannych, po przebudzeniu. Osoby z tego rodzaju nerwicą najczęściej niechętnie wykonują codzienne czynności, takie jak chodzenie do pracy, czy zajmowanie się dziećmi.   Pacjenci z neurastenią są pobudzeni i podenerwowani. Silne zdenerwowanie czy agresja stanowią o tzw. hiperstenii. Jeśli dodatkowo występują objawy takie jak bezsenność, bóle głowy, przewlekłe zmęczenie, wówczas mówi się o tzw. hipostenii.

Zaburzenia somatyczne

Objawami jest ból fizyczny, który utrudnia funkcjonowanie. Może to być ból żołądka, wówczas mówimy o nerwicy żołądka, czy serca — nerwica serca. Chory często nie zdaje sobie sprawy, że bóle fizyczne są spowodowane nerwicą. Podejmuje w związku z tym próby leczenia, które najczęściej nie przynoszą rezultatu.

Hipochondria

To również jeden z rodzajów nerwicy, który objawia się przesadną obawą o swoje zdrowie, jest to tzw. lęk o zdrowie. Chory często wmawia sobie choroby, których w rzeczywistości nie ma. Stanowi to duży problem w normalnym funkcjonowaniu, ponieważ często nawet dobre wyniki badań, nie są w stanie rozwiać przekonania o występującej chorobie. 

Kto leczy nerwicę?

Nerwice leczy psychoterapeuta. Pacjent cierpiący na nerwice często nie zdaje sobie sprawy, że to właśnie ta choroba. Przez objawy, które daje ciało, leczy się u wielu innych lekarzy np. u kardiologa, ortopedy czy gastrologa. Dopiero po utwierdzeniu, że ciału nic nie dolega, że mimo bóli, nie dzieje się tam nic złego, pacjent jest kierowany do psychologa lub psychoterapeuty.