Hipochondria jest zaburzeniem psychicznym objawiającym się zamartwianiem o swój stan zdrowia i doszukiwaniem różnorakich przyczyn swoich dolegliwości. Jest zaliczana do silnych nerwic, w których chorzy odczuwają prawdziwe dolegliwości, nierzadko wyolbrzymione. Zgodnie z klasyfikacją chorób i problemów zdrowotnych sednem hipochondrii jest trwałe i uporczywe przekonanie o zaburzeniu lub zaburzeniach o podłożu somatycznym. Hipochondrycy w sposób ciągły skarżą się na różne dolegliwości. By potwierdzić chorobę, objawy muszą występować przynajmniej przez sześć miesięcy.
Hipochondria — przyczyny
Przyczyny hipochondrii nie są jednoznaczne, a ich źródło leży w skomplikowanych mechanizmach psychologicznych. U hipochondryka występują dolegliwości somatyczne, które nie mają podstaw organicznych. Pamiętać jednak należy, że odczuwanie dyskomfortu przez hipochondryka nie jest efektem, tylko jego wyobraźni. Wśród przyczyn zaburzenia wymienia się czynniki środowiskowe, takie jak przewlekły stres, doświadczenia utraty bliskich, deficyt miłości i opieki. Predyspozycje do hipochondrii mają osoby z zaburzeniami osobowości, osoby emocjonalne, samotne, ze skłonnościami do depresji oraz cierpiące na zaburzenia narcystyczne. Inną przyczyną mogą być „korzyści” z bycia hipochondrykiem. Chodzi o wzbudzanie w bliskich zainteresowania, otrzymania alibi na niepowodzenia. Chorzy są nieświadomi tego mechanizmu.
Hipochondria — objawy
Bardzo ważne jest, by nie bagatelizować objawów hipochondrii. Ma ono podłoże lękowe, a osoba odczuwająca dolegliwości nie symuluje swojego stanu.
Do typowych objawów tego zaburzenia można zaliczyć:
- częste wizyty u lekarza,
- wyolbrzymianie swoich doznań,
- tendencja do wielokrotnych zmian lekarzy,
- interpretowanie zwyczajnych sygnałów wysyłanych z organizmu jako te, których źródłem jest na pewno jakaś choroba,
- niepokój i lęk,
- zbytnie zainteresowanie swoim ciałem,
- poczucie choroby,
- objawy somatyczne: bóle głowy, brzucha, w klatce piersiowej, długotrwałe zmęczenie, uczucie kołatania serca,
Czym jest cyberchondria?
Hipochondrycy często szukają informacji na temat swoich objawów chorobowych. Nierzadko takim miejscem jest Internet. Pozyskane informacje, zamiast ich uspokoić, napędzają, wyolbrzymiają odczuwany lęk i niepokój. Każda pozyskana nowa wskazówka jest interpretowana negatywnie, co zwiększa lęk i prowadzi do paranoi. „Internetowe diagnozy” nierzadko nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Ogromny stres zazwyczaj towarzyszy choremu do momentu, aż nie odwiedzi lekarza w gabinecie i nie usłyszy od specjalisty, że w rzeczywistość jest zgoła odmienna od wiedzy pozyskanej samodzielnie.
Jak można pomóc hipochondrykowi?
Osoby cierpiące na hipochondrię potrzebują pomocy zarówno najbliższego otoczenia jak i specjalistycznej. Samo postępowanie względem takich osób wymaga dużej cierpliwości i ostrożności. Zawsze trzeba pamiętać, że hipochondryk jest głęboko przekonany o swojej chorobie, a jego zachowanie nie jest wynikiem złego charakteru, kaprysów, lecz efektem tego zaburzenia. Nie należy zatem wyśmiewać się z objawów, które hipochondryk powtarza, by nie pogłębiać jego problemu. Z drugiej strony nie należy też przesadzać ze współczuciem, okazywaniem przesadnego zainteresowania, bo to także może pogorszyć sytuację.
Hipochondria — jak leczyć?
Leczenie hipochondrii jest skomplikowane. Utrudnia to, chociażby fakt postrzegania przez hipochondryka swojej choroby. Uważa on, że odczuwane przez niego objawy są prawdziwe. Proces leczenia hipochondrii wymaga niekiedy stosowania farmakologii. Ma ona na celu wyciszenia lęków i zmniejszenia natężenia objawów. Ponadto taki sposób przekonuje osobę chorą, że leczenie jest niezbędne. Podstawą leczenia hipochondrii jest psychoterapia. Spotkania ze specjalistą koncentrują się na nakierowaniu pacjenta na inny sposób myślenia, wykształcenie nowych nawyków myślowych. Wszystko to by chory mógł zapanować nad swoimi skłonnościami do wyszukiwania dolegliwości. Proces leczenia zwykle trwa kilka miesięcy, a pierwsze efekty pojawiają się po kilku spotkaniach ze specjalistą.