Mitomania, która jest nazywana również zespołem Delbrücka, kłamstwem patologicznym bądź pseudologią fantastyczną, jest zaburzeniem charakteryzującym się skłonnością do kłamania i opowiadania nieprawdy. Polega ono na przedstawianiu fałszywych historii głównie o swoim życiu. Od kłamcy odróżnia mitomana fakt, że wierzy w to co mówi. Mitomania jest dużym problemem także dla samych mitomanów. Zdarza się, że kłamstwo odkryte po latach negatywnie wpływa na otoczenie, w którym przebywa mitoman. Problemy mogą pojawić się także w życiu zawodowym. Patologiczne kłamstwa nierzadko skutkują zwolnieniem mitomana z pracy.

Przyczyny mitomanii

Dotychczas nie są podawane jednoznaczne przyczyny mitomanii. Patologiczne kłamstwo powiązane jest jednak z różnymi problemami psychicznymi. Mitomania występuje u osób mających zaburzenia osobowości (borderline, narcystyczne zaburzenie osobowości). Niektóre teorie wskazują, że na wystąpienie tego zaburzenia ma przebieg okres dorastania. Różne problemy np. z dzieciństwa jak alkoholizm rodziców, czy molestowanie seksualne przyczyniają się do mitomanii. Tak więc na powstanie zaburzenia mogą mieć wpływ również czynniki zewnętrzne. Inne źródła wskazują na przyczynę tkwiącą w schorzeniach układu nerwowego. Mitomania może towarzyszyć innym chorobom psychicznym, jak choroba dwubiegunowa, schizofrenia, dotyka także osób cierpiących na ADHD. 

Mitomania – objawy

Mitomani doskonale wczuwają się z odgrywane przez siebie role. Zazwyczaj są bardzo kontaktowi. Rozpoznanie mitomanii jest trudne i nawet doświadczonym osobom może sprawić kłopot. 

Charakterystyczne objawy dla mitomanów to:

• wymyślanie fałszywych, jednak realnych historii na swój temat,
• wyolbrzymianie własnych osiągnięć, znaczenia i umiejętności,
• umniejszanie roli, zasług osób trzecich w swoich opowieściach,
• fantazyjne opowieści na każdy niemal temat,
• nieodróżnianie prawdy od fikcji, kłamanie odbywa się nieświadomie, bez konkretnego celu.

Diagnozowanie mitomanii

Rozpoznanie zaburzenia jest trudne z uwagi na fakt, że mitomania stanowi często objaw innych chorób o podłożu psychicznym. Na początku diagnosta skupia się na wyeliminowaniu innych przyczyn pseudologii fantastycznej. Wykonywane są badania obrazowe mózgu oraz osobę z podejrzeniem mitomanii poddaje się konsultacji psychiatrycznej. Kluczem do diagnozowania mitomanii jest rozpoznanie intensywności wypowiadanych kłamstw. Dodatkowo pomocne jest zwrócenie uwagi na takie cechy u pacjenta jak egocentryzm, niezdolność odróżnienia faktów od fikcji, czy też wykazywanie tendencji do dodawania fantazyjnych opisów.

Leczenie mitomanii

Zespół Delbrücka można leczyć za pomocą psychoterapii. Farmakologia nie wpływa na zmniejszenie tendencji do patologicznych kłamstw. Psychoterapeuta skupia się na pracy z pacjentem podczas sesji terapeutycznych. Spotkania koncentrują się na uświadamianiu, że podawane przez pacjenta informacje są przepełnione kłamstwami. Specjalista uczy mitomana umiejętności kontroli kłamstwa oraz jego rozpoznawania. Psychoterapeuta skupia się także na źródle zaburzenia. Terapia w tym przypadku jest długotrwałym procesem, a jej efekty są bardzo powiązane z zaangażowaniem pacjenta. Ważne w leczeniu mitomanii jest wsparcie najbliższego otoczenia, które powinno wiedzieć, że kłamstwa wypowiadane przez chorego są objawem, a nie jego intencją. W sytuacji, gdy osoba cierpiąca na kłamstwo patologiczne jest w związku, wskazane są również sesje terapeutyczne dla par.