Zespół Aspergera, ze względu na swoją charakterystykę, może stanowić problem w codziennym funkcjonowaniu. Świat jest różny i składa się z różnorodnych ludzi. Bardzo często ludzie popadają w pułapkę szybkiego oceniania, osądzania po krótkich obserwacjach czy szczątkowych informacjach. Nikt z nas nie lubi być oceniany przez nieznajomych, osoby, które tak mało wiedzą o naszym życiu, naszych cechach, systemie wartości. Łatwość wyrażania opinii i sądów bywa niesprawiedliwa, błędna, a krytyczne słowa mogą przyczynić się do bólu innej osoby. Warto zatem czasami „ugryźć się w język” i pomyśleć, że zachowanie danej osoby może być spowodowane przyczynami, które nie do końca są dla nas oczywiste. Jednym z przykładów ludzi, których „odczytanie” może być błędne, są osoby mające zespół Aspergera.

Co to jest zespół Aspergera?

Zespół Aspergera jest całościowym zaburzeniem rozwojowym, które należy do spektrum autyzmu i jest jego łagodniejszą formą. Te dwa zaburzenia posiadają wspólne cechy, takie jak wycofanie, czy problemy społeczne. Zespół Aspergera pozwala jednak na samodzielne funkcjonowanie, ponadto osoby mające ten zespół nie wykazują opóźnień w rozwoju mowy, rozwijają się prawidłowo pod względem poznawczym. Zespół Aspergera dotyczy zarówno dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Komunikacja z osobą mającą zespół Aspergera jest specyficzna. Osoby z tym zespołem mają utrudnione rozpoznawanie, rozumienie i przewidywanie cudzych myśli, uczuć, zamiarów i trudno jest im zrozumieć nastroje drugiego człowieka, żarty itp. Osoby z zespołem Aspergera mają duży problem z nawiązywaniem nowych znajomości, szczególnie tych spontanicznych, nie myślą elastycznie, skupiają się w danym momencie na jednej rzeczy. Mają bardzo dobrą pamięć, własną, unikalną osobowość oraz dużą zdolność kojarzenia faktów.

Przyczyny zespołu Aspergera

Dokładne przyczyny zespołu Aspergera nie są znane, jednak jest wyodrębnionych kilka potencjalnych. Zalicza się do nich:

• podłoże genetyczne,
• dziecięce porażenie mózgowe,
• urazy okołoporodowe,
• poważne infekcje z dzieciństwa,
• uszkodzenie układu nerwowego,
• wrodzona toksoplazmoza,
• wiek ojca powyżej 40 lat.

Obecnie zespół Aspergera uznaje się za zaburzenie wieloczynnikowe o charakterze neurorozwojowym. Statystycznie częściej zespół Aspergera dotyka chłopców niż dziewczynki. Samo zaburzenie nie jest dziedziczne, lecz dziedziczymy podatność na rozwój tego zaburzenia. 

Objawy zespołu Aspergera

Objawy zespołu Aspergera są podobne do autyzmu dziecięcego, jednak są łagodniejsze. Zaburzenie diagnozowane jest zazwyczaj między 3 a 8 rokiem życia. Zespół Aspergera charakteryzuje się następującymi objawami:

• wąskie i specyficzne, ograniczone do jednej dziedziny wiedzy zainteresowania,
• zaburzenia interakcji społecznych,
• problemy w komunikacji niewerbalnej,
• brak empatii,
• perfekcyjny, pedantyczny język, przy jednoczesnym ograniczeniu w używaniu przenośni, ukrytych znaczeń,
• brak chęci współpracy lub nieumiejętność współpracy w grupie,
• świetna pamięć,
• problemy w budowaniu więzi emocjonalnej,
• czasami niezdarność ruchowa, zaburzenia manualne.

Zespół Aspergera u dzieci

Objawy zespołu Aspergera można zaobserwować na każdym etapie rozwoju dziecka. Najczęściej objawy ujawniają się, gdy dziecko zaczyna uczęszczać do przedszkola czy szkoły. Choć intelektualnie dziecko rozwija się prawidłowo, to problemy pojawiają się w obszarze kontaktów społecznych z rówieśnikami. Dzieci z tym zaburzeniem zazwyczaj słabo integrują się z grupą, izolują się, wykazują niechęć do kontaktów z grupą, bawią się same. 

Zespół Aspergera u dorosłych

Najbardziej typowe objawy zespołu Aspergera występują w młodym wieku. Im osoba starsza, tym diagnoza jest trudniejsza.
O występowaniu zaburzeń u dorosłych świadczy upośledzenie funkcji społecznych, emocjonalnych. Braki w tych obszarach mogą powodować stres, agresywne zachowania, czy nawet depresję. Objawy zespołu Aspergera u dorosłych są podobne jak u dzieci. Bardziej widoczne są takie objawy jak:

• posiadanie nietypowego hobby,
• problemy z odruchowym wykonywaniem zwykłych czynności (np. ubieraniem),
• nietypowe nawyki żywieniowe.

Diagnoza zespołu Aspergera

Diagnozowanie zespołu Aspergera jest złożonym procesem i odbywa się najczęściej w poradni. Diagnosta analizuje i  sprawdza zachowanie pacjenta w grupie i indywidualnie, poddaje badanego wywiadowi, przeprowadza z nim testy. Zebrane informacje mogą wymagać uzupełnienia badaniami laboratoryjnymi (badanie fal mózgowych, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny). Diagnozą zajmują się zazwyczaj różni specjaliści tacy jak: psycholodzy, pedagodzy, logopedzi, psychiatrzy. 

Leczenie zespołu Aspergera

Zespół Aspergera jest zaburzeniem rozwojowym, które odpowiednio zdiagnozowane i leczone pozwala na normalne funkcjonowanie. W przypadku dzieci bardzo dużą rolę odgrywają rodzice, którzy przy wsparciu specjalistów, są w stanie przekazać im normy i zasady obowiązujące w realnym świecie. Do powszechnych i sprawdzonych metod leczenia zespołu Aspergera należą:

• Psychoterapia metodą behawioralno – poznawczą – ma ona na celu zmianę sposobu myślenia pacjenta. Dotyczy to zmiany w postrzeganiu samego siebie,  jak i otaczającego świata.
• Zajęcia z integracji sensorycznej – skierowane do dzieci, by poprawnie postrzegały i analizowały docierające bodźce. Dla pobudzenia zmysłów wykorzystywane są różne urządzenia, jak huśtawki, trampoliny, piłki. Celem tej metody jest także poprawa koordynacji ruchowej.
• Terapia metodą kognitywną – z pomocą terapeuty wypracowuje się akceptację w pacjencie do swojej inności, odmienności względem reszty społeczeństwa.
• Trening umiejętności społecznych – uczy zachowania w sytuacjach życia codziennego.

Znane osoby z zespołem Aspergera

Koncentracja na wąskich zainteresowaniach przekłada się na fakt, że osoby mające zespół Aspergera osiągają nierzadko ponadprzeciętne wyniki w dziedzinach, którymi się pasjonują. Stwierdzono, że to zaburzenie koreluje ze znacznymi osiągnięciami w takich dziedzinach jak matematyka, fizyka, inżynieria czy informatyka. Przyjmuje się, że zespół Aspergera mieli: Albert Einstein, Mark Twain, Andy Warhol, Ludwig van Beethoven. Ze współczesnych znanych osób to zaburzenie zdiagnozowano u: Tima Burtona, Deryl Hannah, Robina Williamsa, Leo Messiego, Dustina Hoffmana czy Ala Gore’a.