Emocje i ich funkcje

Emocje towarzyszą nam na co dzień. Wszystko, co robimy, wywołuje w nas emocje. Najważniejszym zadaniem emocji jest doprowadzenie do spadku napięcia, które tworzy się w mózgu. Emocje pomagają nam szybko działać, przy minimalnej świadomej interwencji poznawczej. Dzięki temu możemy bardzo szybko reagować na zagrożenie czy wykazać empatię, gdy tego wymaga sytuacja. Emocje wyzwalają i koordynują nasze wewnętrzne systemy takie jak: zachowania motoryczne, reakcje fizjologiczne, wnioskowanie, uczenie się. Emocje dostosowują nasz organizm do danej sytuacji. W przypadku poczucia strachu chwilowo wyłączają się procesy trawienne, a zwiększa się pole widzenia i następuje przygotowanie organizmu do ucieczki. Emocje są również sygnałem dla otoczenia. Wyrażają, sygnalizują innym, co odczuwamy, w jakim jesteśmy stanie. Są zatem uniwersalnym sygnałem społecznym, który właściwie odczytany pozwala ocenić sytuację osoby wyrażającej emocje oraz przewidzieć jej późniejsze zachowanie. 

Rodzaje emocji

Podstawowy podział emocji dzieli je na podstawowe i złożone. 

Emocje podstawowe

Emocje podstawowe są wrodzone i odczuwamy je po narodzinach, choć nie zdajemy sobie z tego sprawy i nie potrafimy ich kontrolować. 

Do tej grupy należą:

• Smutek – to emocja negatywna, która łączy się z żalem, rozczarowaniem czy przygnębieniem. Smutny człowiek nie uśmiecha się, może szukać pocieszenia u innych. Tej emocji towarzyszy bierność w działaniu, izolowanie się.
• Strach – emocja pojawiająca się w chwili zagrożenia. Jest reakcją na niebezpieczeństwo. Może w różny sposób się objawiać: ucieczką, drgawkami, agresją.
• Wstręt – jest negatywną reakcją na coś lub kogoś. Może wywołać je nieprzyjemny zapach czy dźwięk. Towarzyszy tej emocji grymas ust, zatykanie nosa, instynktowne odwracanie się.
• Radość – przyjemna emocja będąca wynikiem odczuwania zadowolenia. Towarzyszy jej uśmiech, poczucie szczęścia, spokój, dobry nastrój.
• Złość – reakcja negatywna na coś, co nam się nie podoba. Może mieć postać stłumioną lub jawną.
• Zdziwienie – to silna i krótkotrwała emocja. Towarzyszy jej niekiedy okrzyk, podniesienie rąk, czy podskok. Możemy je odczuwać w sensie pozytywnym jak i negatywnym.

Emocje złożone

Emocje złożone są wynikiem połączenia kilku emocji podstawowych. Oznacza to, że w jednym czasie odczuwamy kilka emocji jednocześnie. 

Do tego zbioru można zaliczyć następujące emocje:

• Poczucie winy – jest stanem, w którym odczuwa się strach przed karą oraz chęcią zadośćuczynienia za przewinienia.
• Wstyd – jest miksem strachu i wstrętu.
• Zachwyt – zawiera w sobie radość i zaskoczenie.
• Żal – jest wynikiem dużego smutku i niekiedy wstrętu.
• Rozczarowanie – jest wynikiem przykrego zderzenia się z rzeczywistością.
• Zazdrość – jest wynikiem frustracji, którego źródło tkwi w niezaspokojeniu potrzeby, przy jednoczesnym dostrzeganiu tego zaspokojenia u innej osoby.

Wpływ emocji na nasze zdrowie

Emocje mają duży wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Pozytywne sprzyjają zdrowiu i dobremu nastrojowi. Poprawiają pamięć i koncentrację, wpływają na lepszy sen. Negatywne, szczególnie gdy przyjmują charakter długotrwały, mogą przyczynić się do zaburzeń naszego nastroju, a nawet rozwojowi depresji. Złe emocje mogą powodować problemy z apetytem, zasypianiem, przyczyniają się do rozwoju problemów zdrowotnych. Istotne zatem jest, byśmy jak najwięcej odczuwali tych pozytywnych emocji, gdyż mają one pozytywny wpływ na zdrowie. Emocje nie zawsze mogą podlegać regulacji, można jednak nauczyć się je kontrolować, co powoduje, że sami jesteśmy w stanie regulować własne stany emocjonalne oraz możemy wpływać na emocje innych osób. Istnieje wiele metod, technik, których praktykowanie pozwala nauczyć się kontrolowania własnych emocji. 

Techniki kontrolowania emocji

• Medytacja – która sprzyja wyciszeniu i poprawie życia emocjonalnego.
• Wizualizacja emocji – technika, która umożliwia w myślach zmierzenie się z problemem. Wyobrażenie sobie takich emocji jak lęk, strach czy gniew pozwala na chłodno obserwować co dzieje się z naszym ciałem, myślami.
• Relaks – pozwala na „rozładowanie” zgromadzonych negatywnych emocji i uwolnienie się od nieprzyjemnego napięcia.
• Pozytywne myślenie – sprzyja odzyskaniu wewnętrznej harmonii.
• Koncentracja na oddechu – sprzyja rozluźnieniu oraz pozwala zdystansować się od negatywnych emocji.

Nad emocjami można pracować samodzielnie lub można skorzystać z pomocy specjalisty. Psychoterapeuci, psychologowie pomogą nam czytać nasze emocje, nauczą nas jak sobie z nimi radzić oraz jak na nie wpływać.

Artykuł Jaki wpływ na życie mają emocje? pochodzi z serwisu psychopomocni.pl.